Darlleniad yr Hen Destament heddiw yw Eseia 57: 15-diwedd. Mae’n eistedd ochr yn ochr ag Ioan 1: 1-18 y ddarllen arall, a ddylai fod yn gyfarwydd i ni erbyn hyn.

The Old Testament reading for today is Isaiah 57:15-end. It sits alongside John 1:1-18 in the lectionary, which should be familiar to us by now.

Credir yn gyffredinol bod y proffwyd wedi bod yn ysgrifennu mewn cyfnod o alltudiaeth. Roedd y gymuned yr oedd o yn rhan ohoni wedi cael ei rhwygo allan o’u mamwlad ac wedi tynnu oddi wrth lawer o’r pethau yr oeddent yn eu hystyried yn annwyl. Dros amser, rhoddodd rhai alltudion wreiddiau yn y man lle roeddent bellach yn byw, ac roedd eraill yn dyheu am adref. Tybed pa ddull y byddech chi’n ei gymryd. Rwy’n dychmygu na fyddai’r naill na’r llall yn unfrydol o fewn ein plwyf unedig Bro Eleth.

The prophet is generally believed to have been writing in a time of exile. The community which he was part had been ripped out of their homeland and taken away from many of the things that they held dear. Over time, some exiles put down roots in the place where they were now living, and others longed for home. I wonder which approach you would take. I imagine neither would be unanimous within our united parish of Bro Eleth.

Yn y darn hwn, mae Duw yn atgoffa’r proffwyd o ddau beth penodol. Yn gyntaf, mae Duw yn sanctaidd, ac yn ail, mae Duw yn cerdded gyda’r rhai sy’n ostyngedig neu’n agored i niwed. Mae’n hawdd yn nhymor y Nadolig hwn anghofio bod Duw yn sanctaidd yn ogystal â bod gyda’r bregus. Bu temtasiwn trwy gydol hanes Cristnogol i ffafrio Duw fod y naill neu’r llall. Yn blentyn, treuliais y rhan fwyaf o fy mlynyddoedd yn addoli yn Eglwys St James a St Christopher, Shiregreen. Roedd yr adeilad, yn, hyll. Ac eto y tu mewn roedd clustog dawel neu dawelwch bob amser, lle roedd sŵn o unrhyw fath yn gwgu. Roedd fel petai Duw yn gallu byw mewn lle prin iawn yn unig. Nid oedd unrhyw beth allan o’i le. Rwy’n gwybod beth oedd y saint ffyddlon i fod i’w wneud, fe wnaeth eu helpu i addoli. Ac eto, roedd hefyd yn atal eraill yn y gymuned rhag gwneud hynny. Mae Duw yn cerdded gyda’r isel: y rhai sydd heb ddim, y rhai sydd wedi’u dispossessed.

In this passage, God reminds the prophet of two specific things. Firstly, God is holy, and secondly, God walks with those who are humble or vulnerable. It is easy in this season of Christmas to forget that God is holy as well as being with the vulnerable. There has been a temptation throughout Christian history to prefer God to be either one or the other. As a child, I spent most of my years worshipping in St James and St Christopher Church, Shiregreen. The building was, is, ugly. Yet inside there was always a quiet hush or silence, where noise of any kind was frowned upon. It was as if God could only live in a very rarefied place. Nothing was out of place. I know what the faithful saints meant to do, it helped them worship. Yet, it also prevented others in the community from doing so. God walks with the lowly: those who have nothing, the dispossessed.

Mae thema arall yn y darn hwn, mae Duw yn cuddio ei wyneb oddi wrth y rhai sy’n bechadurus. Mae hyn yn rhywbeth nad ydym ni yn y DU yn meddwl gormod amdano. Pryd oedd y tro diwethaf i chi fy nghlywed yn pregethu am bechod neu ganlyniadau anufuddhau i gyfraith Duw? Rwy’n credu y byddwch chi’n crafu’ch pennau am ychydig. Ac eto, mae’r ysgrythur bob amser yn glir ynghylch yr hyn y mae Duw yn ei gofleidio a’r hyn nad yw’n ei. Wrth i ni baratoi i ddechrau blwyddyn newydd, byddaf yn meddwl am hynny’n agos. Pwy yn ein plith a allai ddal drych dwyfol i’n bywydau a pheidio â gweld y rhyfedd braidd neu ddau?

There is another theme in this passage, God hides his face from those who are sinful. This is something we in the UK do not think too much about. When was the last time you heard me preach about sin or the consequences of disobeying God’s law? I think you will be scratching your heads for a while. Yet, scripture is always clear about what God embraces and that which he does not. As we prepare to enter a new year, I will be thinking about that closely. Who amongst us could hold up a divine mirror to our lives and not see the odd blemish or two?

Heddiw yw diwrnod gwledd yr Archesgob Thomas a Becket. Archesgob ydoedd a lofruddiwyd yn ei eglwys gadeiriol gan farchogion yn gweithredu ar ran y brenin. Mae gan weithredu’n briodol ganlyniadau. Rydyn ni’n cofio ein harchesgob a’n hesgobion yn ein gweddïau.

Today is the feast day of Archbishop Thomas a Becket. He was an archbishop who was murdered in his cathedral by knights acting on behalf of the king. Acting appropriately has consequences. We remember our archbishop and bishops in our prayers.