Sul y Mamau/Mothering Sunday

Posted on March 14, 2021 by 1urcher

Thoughts of an eccentric priest

Mae Sul wedi bod ail-frandio mewn rhai cylchoedd fel Diwrnod y Mamau. Mae’n ddiwrnod o flodau, cardiau, siocledi, gwin, brecwast yn y gwely, a diolchgarwch. Mae hefyd yn ddiwrnod y mae rhai dynes a dynion yn ei chael hi’n anodd am nifer o resymau. Pan oeddwn yn gurad yng Nghaerloyw, rwy’n cofio dynes yr oedd ei mab mewn oedolyn wedi marw, a oedd wedi creithio ei hatgofion o fod yn rhiant. Fel offeiriad yn Birmingham, roeddwn i’n nabod rhieni, a oedd yn ffoaduriaid, wedi gwahanu oddi wrth eu plant.. Nid oedd cerdyn nac anrheg ar y bwrdd.

Mae stori Annah ac Elkanah yn un rydyn ni’n ei deall. Mae’n stori o hiraeth a gobaith. Mae Annah eisiau plentyn. Mae’r anobaith y mae hi’n teimlo yn cael ei gamddeall gan Eli yr offeiriad. Mae Eli yn credu bod Anna yn wallgof wrth iddi annog yr ARGLWYDD am blentyn. Roedd diffyg plant yn chwithig. Roedd plant yn ffynhonnell fendith, a’r rhai heb blant wedi’u labelu’n ddi-haint. Mae angen i ni fod yn ofalus sut rydyn ni’n meiddio defnyddio geiriau. Gall ein geiriau roi gobaith neu ddod ag anobaith.

Mae gan Hannah yn ein stori blentyn. Mae hi’n rhoi ei mab i ffwrdd i fywyd yn y Deml.

Mae Cristnogion yn credu bod plant yn rhodd gan Dduw. Rwy’n dad mabwysiadol. Ni ddigwyddodd unrhyw blant i’m gwraig ac i. Roedd yn boenus. Weithiau mae’n dal i fod. O fewn yr Ysgrythurau Sanctaidd, nid oes stori am rywun sy’n gofyn am blentyn ac nad ydy derbyn un. Rwy’n bersonol yn ymgodymu â Duw ynglŷn â hyn.

Mae Samuel, a anwyd i Hannah, yn blentyn arbennig sy’n tyfu i fyny i gael galwedigaeth arbennig. Samuel yw’r bachgen y mae Duw yn siarad ag ef, ac mae Samuel yn ei glywed o. Mae Samuel yn eneinio brenhinoedd, Saul ac yna Dafydd. Mae’n broffwyd, sy’n golygu ei fod yn siarad gwirionedd â’r rhai sydd mewn grym ac yn egluro’r hyn y bydd Duw yn ei wneud.

Roedd Hannah yn dyheu amdano. Tybed beth rydyn ni’n hiraethu amdano. A meiddiwn ofyn y cwestiwn: beth mae Duw yn dyheu amdano?

Un o themâu’r Beibl, yn y Beibl Hebraeg a’r Testament Newydd yw bod Duw yn rhoi rhoddion. Mae Cristnogion yn credu mai un o’r anrhegion a roddir i’r byd ydy Iesu. Mae Iesu’n cael ei gynnig fel esiampl ac fel rhyddfrydwr, Mesias, brawd ac Arglwydd. Mae Iesu cyffwrdd a’r rhai na fyddem ni weithiau. Siaradodd mewn posau (straeon) yr oedd rhai yn ei chael yn anodd eu deall, a bod y rhai a oedd yn deall weithiau’n cael eu tramgwyddo. Roedd Iesu  chwerthin, crio, creu gobaith, a charu.

 
Yn y darn o Ioan, mae Iesu yn dal i gynnig her. Mae’n ail-greu teulu, gan sicrhau bod y fenyw a esgorodd arno yn derbyn gofal: ‘Dynes, dyma dy fab bellach’, ‘Ffrind, dyma dy fam bellach’. Hyd yn oed ar yr hyn a oedd yn edrych fel ei ddiwedd o, mae Iesu'n caru.

Mae cariad Duw tuag atom yn arbennig a bron y tu hwnt i’n dychymyg. Pan fydd Cristnogion yn ymgynnull i addoli, yn enwedig yn y Cymun Bendigaid, rydyn ni’n torri’r Ysgrythurau ar agor gan ganiatáu i’r geiriau ein herio a’n hail-lunio. Rydyn ni hefyd yn torri bara ac yn rhannu gwin. Mae calon Duw, fel y mwyafrif o rieni, yn torri dros ei blant, ac mae’n cynnig ei gariad a’i roddion inni.

Y peth yw ein bod ni’n ei golli weithiau. Pan ddaeth fy mab i fyw gyda ni. Roedd yn 4 oed. Roeddem yn cerdded gyda’n gilydd ar draeth gwyntog. Roedd geiriau’n cael eu cipio i ffwrdd. Roedd Jennifer yno hefyd, fel yr oedd ein gweithiwr cymdeithasol a oedd yn dal i gerdded ar y daith fabwysiadu gyda ni. Roedd yn rhaid i Jen ddweud, ‘Mae Shaun yn siarad efo ti’

Roedd yn dweud y gair ‘dadi’. Collais y gair, nid oherwydd y gwynt ond oherwydd nad oeddwn byth yn disgwyl iddo ei glywed. Bu bron imi ei golli. Pa roddion rydyn ni’n eu colli gan Dduw. Fel rhieni pa roddion y gallem eu colli. Fel aelodau o’r eglwys, pa roddion rydyn ni’n eu colli a pha roddion nad ydyn ni’n eu rhannu?

All things come from you – and of your own do we give you.

Mothering Sunday, which is often rebranded in some circles as Mothers’ Day can be a day of flowers, cards, chocolates, wine, breakfast in bed, and gratitude. It is also a day that some women and men struggle with for a wide variety of reasons. When I was a curate in Gloucester, I remember a woman whose adult son had died, which had scarred her memories of being a parent. As a priest in Birmingham, I spent time with parents seeking asylum separated from their children. There was no card or gift on the table.

The story of Hannah and Elkanah is one that echoes down the centuries. It is a story of longing and hope. Hannah is desperate for a child. The desperateness is misunderstood by Eli the priest as the murmurings of a madwoman or of a drunkard as she begs Yahweh for a child. Childlessness was a source of shame. Children were a source of blessing, and those without children labelled as barren. We need to be careful how we dare to use words. Words can create or deny life.

Hannah in our story becomes pregnant. She gives her son up to the life of the Temple. All things come from you and of your own do we give you. Christians believe that children are a gift from God. I am an adoptive father. Children did not happen for my wife and me. It was painful. It still is from time to time. within the Scriptures, there is no story of someone who asks for children not being granted them. I wrestle with God personally about this.

Samuel, who was born to Hannah, is a special child who grows up to have a special vocation. Samuel is the boy that God speaks to, and Samuel hears. Samuel anoints kings, Saul and then David. He is a prophet, which means he speaks truth to those in power and forthtells what God will do.

Hannah longed for him. I wonder what we long for. And dare we ask the question: what does God long for?

One of the themes of the Bible, both in the Hebrew Bible and the New Testament is that God gives gifts. Christians believe one of the gifts given to the world is Jesus Christ. Jesus is offered as both example and liberator, anointed one, brother and Lord. Jesus touched those we sometimes would not. He spoke in riddles (stories) that some struggled to understand, and those who did understand were sometimes offended. Jesus laughed, cried, created hope, and loved.

In the passage from John, Jesus still offers a challenge. He recreates family, ensuring that the woman who gave birth to him is cared for: ‘Woman, this is now your son’, ‘Friend, this is now your mother’. Even at what looked like his end, Jesus loves.

God’s love for us special and almost beyond our imagination. When Christians gather to worship, particularly at the Eucharist, we break open the Scriptures allowing the words to challenge and reshape us. We also break bread and share wine. God’s heart, like most parents, breaks over his children, and he offers us his love and gifts.

The thing is we sometimes miss it. When my son came to live with us. He was 4 years old. We were walking together on a windswept beach. Words were being snatched away. Jennifer was also there, as was the social worker who was still walking on the journey of adoption with us. Jen had to say Shaun is talking to you.

He was saying the word ‘Daddy’. I was missing the word, not because of the wind but because I had not expected it to ever be said to me. I nearly missed it. What gifts do we miss from God. As parents what gifts might we miss. As members of the church, what gifts do we miss and what gifts do we fail to share?

Posted in Uncategorized | Leave a comment

When the First Minister came to pray

Posted on March 8, 2021 by 1urcher

I was at a prayer meeting of New Wine Cymru on Sunday evening (7 March). For the first twenty minutes, the First Minister (Mark Drakeford) joined us. I imagine the First Minister, as far as I was able to tell, was out of his comfort zone. I am not sure how often he has been in the presence of about 350 largely evangelical Christians before. I wonder how many faith leaders would put themselves in the same position

He made a number of salient points about life and leadership. 

The First Minister made the point that he tries to speak to his mother every day, and she tells him when she has seen him on the television. Mark Drakeford will ask her whether it was OK, and his mum often replies that she was not listening. It struck me that there was a typical family relationship that could be replicated throughout Wales.

Second, he spoke about Wales as a community as it emerges from lockdown as having suffered from loss and longing for renewal. The First Minister spoke of people being anxious as we emerge incrementally from lockdown.

Mark Drakeford also spoke about his pride in Wales quoting the words of Dewi Sant that we do the little things well. 

Third, he gave credit to unsung heroes like civil servants as well as NHS staff and care workers. It struck me that in the midst of all he had to go that his ability to say thank you was deeply humbling.

Fourth, he spoke of his mentor, Rhodri Morgan, who I met once at a gathering of theologians. Rhodri had a particular standpoint when he went into any conversation: the person who he was speaking to would know more than him about something. Drakeford said he tried to follow this way of being, which for me in the moment had echoes of Paul’s words to in humility consider the other greater than yourself

Posted in Uncategorized | Tagged , , , | Leave a comment

Church in Wales and the Welsh Language

Posted on March 3, 2021 by 1urcher

The Church in Wales sometimes gets a bad press because of it non-use of the Welsh language. It has been picked up again here by Nation Cymru: https://nation.cymru/news/criticism-of-church-in-wales-attitude-to-welsh-as-pseudo-latin-used-instead-on-st-davids-website/?fbclid=IwAR19RljxFgee46UrVJvxN3Wz2mUqaaGJd-kqj4qqaqU9EIY5Tly_NKVuGI8

I respect Nation Cymru and accept the veracity of the story. Yet as always, it is only one side. The Church in Wales is bilingual, just as Wales is bilingual and cherishes the Welsh language. However, Wales as a nation fails to use Welsh, and sometimes so does the Church.

There are clergy, like me, who have moved to Wales, and learnt Welsh, embracing not only the language but cultures of Wales. I sometimes stumble and fail like most learners, but it does not mean that I lack anything but passion for the language of my adopted country.

Yesterday, I did one of the most nerve-wracking of things, I prayed the words of the committal in Welsh in the crematorium. I did so to honour the deceased and the language spoken in the family house. I did so because I belong to a Church, that for whatever its faults (and I have a list) is commited to be being bilingual.

To the charge that I betray the Welsh language, I am not guilty.

Posted in Uncategorized | Tagged , | Leave a comment

Bregeth | Homily | Rhagfyr 29 December

Posted on December 29, 2020 by 1urcher

Darlleniad yr Hen Destament heddiw yw Eseia 57: 15-diwedd. Mae’n eistedd ochr yn ochr ag Ioan 1: 1-18 y ddarllen arall, a ddylai fod yn gyfarwydd i ni erbyn hyn.

The Old Testament reading for today is Isaiah 57:15-end. It sits alongside John 1:1-18 in the lectionary, which should be familiar to us by now.

Credir yn gyffredinol bod y proffwyd wedi bod yn ysgrifennu mewn cyfnod o alltudiaeth. Roedd y gymuned yr oedd o yn rhan ohoni wedi cael ei rhwygo allan o’u mamwlad ac wedi tynnu oddi wrth lawer o’r pethau yr oeddent yn eu hystyried yn annwyl. Dros amser, rhoddodd rhai alltudion wreiddiau yn y man lle roeddent bellach yn byw, ac roedd eraill yn dyheu am adref. Tybed pa ddull y byddech chi’n ei gymryd. Rwy’n dychmygu na fyddai’r naill na’r llall yn unfrydol o fewn ein plwyf unedig Bro Eleth.

The prophet is generally believed to have been writing in a time of exile. The community which he was part had been ripped out of their homeland and taken away from many of the things that they held dear. Over time, some exiles put down roots in the place where they were now living, and others longed for home. I wonder which approach you would take. I imagine neither would be unanimous within our united parish of Bro Eleth.

Yn y darn hwn, mae Duw yn atgoffa’r proffwyd o ddau beth penodol. Yn gyntaf, mae Duw yn sanctaidd, ac yn ail, mae Duw yn cerdded gyda’r rhai sy’n ostyngedig neu’n agored i niwed. Mae’n hawdd yn nhymor y Nadolig hwn anghofio bod Duw yn sanctaidd yn ogystal â bod gyda’r bregus. Bu temtasiwn trwy gydol hanes Cristnogol i ffafrio Duw fod y naill neu’r llall. Yn blentyn, treuliais y rhan fwyaf o fy mlynyddoedd yn addoli yn Eglwys St James a St Christopher, Shiregreen. Roedd yr adeilad, yn, hyll. Ac eto y tu mewn roedd clustog dawel neu dawelwch bob amser, lle roedd sŵn o unrhyw fath yn gwgu. Roedd fel petai Duw yn gallu byw mewn lle prin iawn yn unig. Nid oedd unrhyw beth allan o’i le. Rwy’n gwybod beth oedd y saint ffyddlon i fod i’w wneud, fe wnaeth eu helpu i addoli. Ac eto, roedd hefyd yn atal eraill yn y gymuned rhag gwneud hynny. Mae Duw yn cerdded gyda’r isel: y rhai sydd heb ddim, y rhai sydd wedi’u dispossessed.

In this passage, God reminds the prophet of two specific things. Firstly, God is holy, and secondly, God walks with those who are humble or vulnerable. It is easy in this season of Christmas to forget that God is holy as well as being with the vulnerable. There has been a temptation throughout Christian history to prefer God to be either one or the other. As a child, I spent most of my years worshipping in St James and St Christopher Church, Shiregreen. The building was, is, ugly. Yet inside there was always a quiet hush or silence, where noise of any kind was frowned upon. It was as if God could only live in a very rarefied place. Nothing was out of place. I know what the faithful saints meant to do, it helped them worship. Yet, it also prevented others in the community from doing so. God walks with the lowly: those who have nothing, the dispossessed.

Mae thema arall yn y darn hwn, mae Duw yn cuddio ei wyneb oddi wrth y rhai sy’n bechadurus. Mae hyn yn rhywbeth nad ydym ni yn y DU yn meddwl gormod amdano. Pryd oedd y tro diwethaf i chi fy nghlywed yn pregethu am bechod neu ganlyniadau anufuddhau i gyfraith Duw? Rwy’n credu y byddwch chi’n crafu’ch pennau am ychydig. Ac eto, mae’r ysgrythur bob amser yn glir ynghylch yr hyn y mae Duw yn ei gofleidio a’r hyn nad yw’n ei. Wrth i ni baratoi i ddechrau blwyddyn newydd, byddaf yn meddwl am hynny’n agos. Pwy yn ein plith a allai ddal drych dwyfol i’n bywydau a pheidio â gweld y rhyfedd braidd neu ddau?

There is another theme in this passage, God hides his face from those who are sinful. This is something we in the UK do not think too much about. When was the last time you heard me preach about sin or the consequences of disobeying God’s law? I think you will be scratching your heads for a while. Yet, scripture is always clear about what God embraces and that which he does not. As we prepare to enter a new year, I will be thinking about that closely. Who amongst us could hold up a divine mirror to our lives and not see the odd blemish or two?

Heddiw yw diwrnod gwledd yr Archesgob Thomas a Becket. Archesgob ydoedd a lofruddiwyd yn ei eglwys gadeiriol gan farchogion yn gweithredu ar ran y brenin. Mae gan weithredu’n briodol ganlyniadau. Rydyn ni’n cofio ein harchesgob a’n hesgobion yn ein gweddïau.

Today is the feast day of Archbishop Thomas a Becket. He was an archbishop who was murdered in his cathedral by knights acting on behalf of the king. Acting appropriately has consequences. We remember our archbishop and bishops in our prayers.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Holy Innocents (Rhagfyr 28 December 2020)

Posted on December 28, 2020 by 1urcher

Mae creulondeb byw o dan drefn despotic yn cael ei ddwyn i ganolbwynt yn sydyn yn y darlleniad heddiw o Mathew. Mae’n rhan o’r stori a adroddir unig  yn Efengyl Mathew yn unig. Fe gofiwch sut aeth y magi i ymweld â Herod i ofyn, ‘ble mae wedi ei eni i fod yn frenin yr Iddewon?’. Gofynnodd Herod am addewid gan y magi i ddychwelyd i ddweud wrtho pan oeddent wedi darganfod Iesu’r baban ond wedi cael eu rhybuddio gan angel, ni wnaethant hynny ond ymadael mewn ffordd arall. Yna mae Herod yn gorchymyn bod pob bachgen o dan ddwy oed yn cael ei ladd. Mae Joseff yn mynd â Mair a Iesu i’r Aifft.

The brutality of living under a despotic regime is brought sharply into focus by the commemoration of the massacre of the Holy Innocents. It is part of the story told only in Matthew’s Gospel. You will remember how the magi went to visit Herod to ask, ‘where is he born to be king of the Jews?’. Herod sought a promise from the magi to return to tell him when they had discovered the infant Jesus but being warned by an angel, they did not do so but departed by another way. Herod then orders that every boy under the age of two be killed. Joseph takes Mary and Jesus to Egypt.

Mae’n stori ofnadwy. Bu ysgolheigion sydd wedi wfftio’r stori fel creu llenyddol. Efallai bod dau reswm uniongyrchol pam nad oes angen i ni wneud hyn. Yn gyntaf, mae ysgrifennu Iddewig y ganrif gyntaf yn tynnu sylw at Herod yn gallu gwallgofrwydd mor ddrwg, ac mae ail hanes yn frith o enghreifftiau o farbaraidd echrydus.

It is a galling story. There have been scholars who have dismissed the story as a literary construction. There are perhaps two immediate reasons why we do not need to do this. First, first century Jewish writing points to Herod being capable of such evil madness, and second history is littered with examples of appalling barbarity.

Mae dwy nodwedd o’r stori hon sy’n werth i ni drigo ynddynt. Yn gyntaf, hediad y teulu sanctaidd i’r Aifft ac yn ail, y ffaith nad yw ein Efengylwr (Sant Mathew) yn ceisio cuddio i ffwrdd o wyneb drygioni.

There are two features of this story that are worth us dwelling upon. First, the flight of the holy family to Egypt and second, the fact that our Evangelist (St Matthew) does not try to hide away from the face of evil.

Mae dianc y teulu i’r Aifft yn codi sawl cwestiwn, yn anad dim pam mai dim ond y plentyn hwn sy’n cael ei arbed. O fewn naratif Matthew, mae awydd i ddarlunio Iesu fel math newydd o Moses. Wrth ddarllen yr ysgrythurau, mae angen i ni fod yn ymwybodol bod ysgrifenwyr ein Efengylau yn ddiwinyddion medrus yn eu hawliau eu hunain, ac felly roeddent yn gwneud pwyntiau penodol. Felly, mae cael Iesu wedi ei achub yn tanlinellu hyn, ond yn agor y cwestiwn pam na arbedwyd y boen a achoswyd i gynifer o bobl eraill? Mae hwn yn gwestiwn sy’n atseinio i lawr y canrifoedd.

The escape of the family to Egypt raises several questions, not least why only this child is spared. Within Matthew’s narrative, there is a desire to depict Jesus as a new type of Moses. When reading the scriptures, we need to be aware that the writers of our Gospels were skilled theologians in their own rights, thus they were making specific points. Thus, to have Jesus rescued underscores this, but opens the question why was the pain caused to so many others not spared? This is a question that reverberates down the centuries.

Nid bwriad Matthew yw ateb y cwestiwn hwnnw. Fodd bynnag, fel disgyblion Cristnogol mewn byd toredig mae’n un y mae angen i ni fynd i’r afael ag ef weithiau. Dechreuwn ei ateb trwy ymuno â Rachel yn wylo am ei phlant. Rydym yn galaru gyda hi ac ar brydiau yn ei dal. Yn amlach na pheidio, rydyn ni’n gwneud hynny mewn distawrwydd. Ond weithiau rydyn ni’n siarad am Dduw sy’n ein dal a’n caru. Nid darparu ateb ar gyfer y boen yw hyn, ond cyd-destun. Oherwydd, y cyfan a wn am y Duw a ddatgelwyd yn yr ysgrythur yw hyn, nid ydym ar ein pennau ein hunain.

It is not Matthew’s intention to answer that question. However, as Christian disciples in a broken world it is one that sometimes we need to address. We begin to answer it by joining with Rachel’s weeping for her children. We lament with her and at times hold her. More often than not, we do that in silence. But sometimes we speak of God who holds and loves us. This is not to provide an answer for the pain, but a context. For, all I know of the God revealed in scripture is this, we are not alone.

Mae Duw yn ein dal yn y cofleidiad dwyfol – y cwestiwn yw hwn, ydyn ni’n meiddio cael ein dal?

God holds us in the divine embrace – the question is this, do we dare to be held?

Posted in Uncategorized | Leave a comment

John: Apostle and Evangelist (27 December 2020)

Posted on December 27, 2020 by 1urcher

Mae Ioan, apostol, ac efengylydd yn cael ei gofio yng nghalendr yr eglwys heddiw. Mae anghydfod ysgolheigaidd ynghylch a yw’r apostol (y pysgotwr a adawodd i ddilyn Iesu gyda’i frawd) a’r efengylydd (ysgrifennwr y Bedwaredd Efengyl) yr un person. Ni welais reswm erioed i ddadlau hynny, na pheidio â derbyn nad ysgrifennwyd yr Efengylau, y llythyrau (1, 2 a 3 Ioan) na’r Datguddiad gan yr un person.

John, apostle, and evangelist is remembered in the church calendar today. There is scholarly dispute over whether the apostle (the fisherman who left to follow Jesus with his brother) and the evangelist (the writer of the Fourth Gospel) are the same person. I have never seen a reason to dispute that, nor not to accept that the Gospels, the letters (1, 2 and 3 John) and the Revelation were not written by the same person.

Dilynodd Ioan Iesu gyda’i frawd, James. Ffurfiodd meibion ​​Zebedee, gyda Peter, oedd grŵp bach a oedd yn bresennol adeg codi merch Jairus, y Transfiguration a chyda Iesu yng Ngardd Gethsemane.

John followed Jesus with his brother, James. The sons of Zebedee, with Peter, formed a small group who were present at the raising of Jairus’s daughter, the transfiguration and with Jesus in the Garden of Gethsemane.

Darlleniad yr Hen Destament ar gyfer Gweddi Hwyrol ar y diwrnod hwn yw Eseia 6: 1-8. Byddai’n dda treulio peth amser heddiw yn ei ddarllen. Gweledigaeth Duw yn y Deml yw hi, lle mae Eseia yn cael ei goresgyn â sancteiddrwydd Duw a’i angen ei hun am faddeuant. Mae’r olygfa yn y Deml yn gorffen gydag Eseia yn ymrwymo ei hun i fod yn dyst dros yr hyn a welodd.

The Old Testament reading for Evening Prayer on this day is Isaiah 6:1-8. It would be good to spend some time today reading it. It is the vision of God in the Temple, where Isaiah is overcome with the holiness of God and his own need of forgiveness. The scene in the Temple ends with Isaiah committing himself to be a witness for what he had seen.

Mae Ioan yn enghraifft wych o’r hyn y mae’n ei olygu i fod yn dyst i’r dwyfol. Mae John yn siarad am yr hyn y mae wedi’i weld a’i brofi. Mae llawer ohonoch chi’n gwybod, treuliais ychydig dros ddwy flynedd yn gweithio gyda Chenhadaeth Dinas Llundain pan adewais yr ysgol gyntaf. Gweithiais gyda chenhadwr Gwyddelig rhyfeddol, Terry Bedlow. Byddai Mr Bedlow bob amser yn dweud: dim ond yr hyn rydych chi wedi’i brofi y gallwch chi ei rannu. Nid yw wedi’i gynnwys mewn llyfrau yn unig. Mae hyn yn rhywbeth rydw i wedi gweithio’n galed i’w gofio, yn enwedig fel rhywun sydd wrth ei fodd yn darllen.

John is an excellent example of what it means to be a witness to the divine. John speaks about what he has seen and experienced. Many of you know, I spent just over two years working with the London City Mission when I first left school. I worked with a wonderful Irish missionary, Terry Bedlow. Mr. Bedlow would always say: you can only share what you have experienced. It is not just contained in books. This is something that I have worked hard to remember, especially as someone who loves to read.

Tybed beth fyddem yn ei ddweud am Dduw pe byddem yn cadw at y ‘rheol’ honno o siarad am yr hyn yr ydym wedi’i brofi yn unig? Efallai y dylai 2021 fod yn flwyddyn gweddi, astudiaeth o’r Beibl, a gwrando’n astud ar Dduw?

I wonder what we would say about God if we kept to that ‘rule’ of only speaking about that which we have experienced? Perhaps 2021 should be for us a year of prayer, bible study, and attentive listening to God?

Rheswm arall pam rwy’n ymhyfrydu yn y ffaith mai Eseia yw’r darlleniad ar gyfer y noson hon yw bod sawl rhan o’r Datguddiad. Mae’r Datguddiad yn llawn delweddau rhyfeddol sy’n cyffroi ein dychymyg. Mae Eugene Peterson, y soniais amdano ddoe, yn credu na allwch ddeall y testun heb ei ddarllen fel barddoniaeth. Rwy’n credu ei fod yn iawn. Mae barddoniaeth, fel addoliad, yn achosi inni brofi Duw.

Another reason why I delight in the fact that Isaiah is the reading for this evening is that many parts of the Revelation. The Revelation is full of fantastical images that stir our imagination. Eugene Peterson, who I mentioned yesterday, believes that you cannot understand the text without reading it as poetry. I think he is right. Poetry, like worship, causes us to experience God.

Yn ystod tymor y Nadolig hwn, gadewch inni feiddio caniatáu i’n haddoliad ein gorlethu wrth inni brofi Crist mewn ffyrdd newydd. Amen.

During this Christmas season, let us dare to allow our worship to overwhelm us as we experience Christ in new ways. Amen.

Posted in Uncategorized | Tagged , | Leave a comment

Stephen (Rhagfyr 26 December)

Posted on December 26, 2020 by 1urcher

The day after Christmas is the feast day of Stephen. Stephen was a Greek speaking Jew. As the earliest Christian community grew, he was chosen to serve at tables so that the Apostles could continue to preach and pray. Stephen did more than serve; he spoke clearly about his faith. Stephen argued that Jesus was the Messiah and the authorities (who should have known better) were responsible for the death of the one who God had chosen. In turn, Stephen becomes the first martyr, praying for those who are killing him as he did so. You can read about Stephen in Acts 6 and 7

Y diwrnod ar ôl y Nadolig yw diwrnod gwledd Stephen. Iddew oedd yn siarad Groeg oedd Stephen. Wrth i’r gymuned Gristnogol gynharaf dyfu, roedd o’n dewiswyd i wasanaethu wrth fyrddau fel y gallai’r Apostolion barhau i bregethu a gweddïo. Gwnaeth Stephen fwy na gwasanaethu; siaradodd yn glir am ei ffydd. Dadleuodd Stephen mai Iesu oedd y Meseia ac roedd yr awdurdodau (a ddylai fod wedi gwybod yn well) yn gyfrifol am farwolaeth yr un a ddewisodd Duw. Yn ei dro, Stephen fydd y merthyr cyntaf, gan weddïo dros y rhai sy’n ei ladd wrth iddo wneud hynny. Gallwch ddarllen am Stephen yn Actau 6 and 7

Acts 7 is a comprehensive account of the history of God and God’s relationship with his people. Stephen’s speech must have taken great courage. Stephen would have been aware that he was on trial for his life, and those listening were not predisposed to his arguments. The contours of his speech are simple: God chooses and embraces, and those chosen often walked away. Stephen begins with Abraham. This is something Paul will do particularly in his letters to Galatians and the Romans. (Paul was there when Stephen died).

Mae Actau 7 yn adroddiad cynhwysfawr o hanes Duw a pherthynas Duw â’i bobl. Rhaid bod araith Stephen wedi cymryd dewrder mawr. Byddai Stephen wedi bod yn ymwybodol ei fod ar brawf am ei fywyd, ac nid oedd y rhai oedd yn gwrando yn dueddol o’i ddadleuon. Mae cyfuchliniau ei araith yn syml: mae Duw yn dewis ac yn cofleidio, ac mae’r rhai a ddewisir yn aml yn cerdded i ffwrdd. Mae Stephen yn dechrau gydag Abraham. Mae hyn yn rhywbeth y bydd Paul yn ei wneud yn arbennig yn ei lythyrau at Galatiaid a’r Rhufeiniaid. (Roedd Paul yno pan fu farw Stephen).

Why not spend some time today looking at this chapter? The experience of Jesus caused his earliest followers to rethink their own history. That cannot have been easy. It is a human trait not to want to do this. I wonder what parts of our traditions would Jesus ask us to change: how resistant would you be to doing so.

Beth am dreulio peth amser heddiw yn ddarllen ar y bennod hon? Achosodd profiad Iesu i’w ddilynwyr cynharaf ailfeddwl am eu hanes eu hunain. Ni all hynny fod wedi bod yn hawdd. Mae’n nodwedd ddynol i beidio â bod eisiau gwneud hyn. Tybed pa rannau o’n traddodiadau y byddai Iesu’n gofyn inni eu newid: pa mor gwrthsefyll fyddech chi i wneud hynny.

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

The Word became flesh | Daw’r Gair yn gnawd

Posted on December 26, 2020 by 1urcher

The opening chapter of John sets things on a big canvas. Not for this evangelist a narrative that includes shepherds, astronomers, or angels. Rather John begins with the creation of the cosmos. In the beginning, he writes evoking images of the stories found at the beginning of Genesis.

Mae pennod agoriadol John yn gosod pethau ar gynfas fawr. Nid ar gyfer yr efengylydd hwn naratif sy’n cynnwys bugeiliaid, seryddwyr, neu angylion. Yn hytrach, mae John yn dechrau gyda chreu’r cosmos. Yn y dechrau, mae’n ysgrifennu gyda delweddau sy’n dwyn i gof y straeon a ddarganfuwyd ar ddechrau Genesis

John’s focus though is not just on the big canvas, but on a specific person: the word has become a human being. Eugene Petersen, the New Testament theologian, when translating the text from the Greek, wrote this, ‘The word became a human being and moved into the neighbourhood’. The delight of the Christmas story is this: God steps into human form in all its fragility and vulnerability.

Ond nid ar y cynfas mawr yn unig y mae ffocws John, ond ar berson penodol: mae’r gair wedi dod yn fod dynol. Ysgrifennodd Eugene Petersen, diwinydd y Testament Newydd, wrth gyfieithu’r testun o’r Roeg, hyn, ‘Daeth y gair yn fod dynol a symudodd i’r gymdogaeth’. Hyfrydwch stori’r Nado

This word embodied light, life, and truth. In a world that has had some very dark moments in 2020, the coming of light is important. this is one of the reasons behind the Carol for Wales initiative that I hope you embraced, encouraging people of faith and none to sing Silent Night on their doorsteps on Christmas Eve. I know that people across the nation did just that: https://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-55396494?fbclid=IwAR33c6UbKA1tBoB8NQc7lSI1ohEjE_XUHzP13ySG3HxsFzvtqCAYCCRELeI

Roedd y gair hwn yn ymgorffori goleuni, bywyd a gwirionedd. Mewn byd sydd wedi cael rhai eiliadau tywyll iawn yn 2020, mae dyfodiad goleuni yn bwysig. dyma un o’r rhesymau y tu ôl i’r fenter Carol for Wales yr wyf yn gobeithio ichi ei chofleidio, gan annog pobl ffydd a dim un i ganu Tawel Nos ar stepen eu drws ar Noswyl Nadolig. Gwn i bobl ledled y wlad wneud yn union hynny: https://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-55396494?fbclid=IwAR33c6UbKA1tBoB8NQc7lSI1ohEjE_XUHzP13ySG3HxsFzvtqCAYCCRELeI

One of the most poignant phrases of this opening passage are these words: the light shines in the darkness, and the darkness has not understood or extinguished it. Here there are limits in the translation whether in Welsh or English. Light invades the darkness. When just a little light creeps in, the darkness is changed. It is not totally dark anymore. For John the Evangelist, Jesus is that light, who has moved into our community and offers us a new pattern for living.

Un o ymadroddion mwyaf ingol y darn agoriadol hwn yw’r geiriau hyn: mae’r golau’n tywynnu yn y tywyllwch, ac nid yw’r tywyllwch wedi ei ddeall na’i ddiffodd. Yma mae cyfyngiadau yn y cyfieithiad p’un ai yn Gymraeg neu yn Saesneg. Mae goleuni yn goresgyn y tywyllwch. Pan nad oes ond ychydig o olau yn ymgripio i mewn, mae’r tywyllwch yn cael ei newid. Nid yw’n hollol dywyll bellach. I Ioan yr Efengylwr, Iesu yw’r goleuni hwnnw, sydd wedi symud i’n cymuned ac yn cynnig patrwm newydd inni ar gyfer byw.

More than that, in his fragility and vulnerability, he reveals to us who God is, and we are then compelled to worship him as he is and as we are.

Yn fwy na hynny, yn ei freuder a’i fregusrwydd, mae’n datgelu i ni pwy yw Duw, ac yna mae’n rhaid i ni ei addoli fel y mae ac fel yr ydym ni.

Happy Christmas to you all | Nadolig Llawen i bawb.

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

Christmas in a different key | Nadolig mewn allwedd wahanol

Posted on December 24, 2020 by 1urcher

Periodically, I discover a musician that I like. I have discovered a pianist called Chilly Gonzales (not his real name apparently), and now his new album, A very Chilly Christmas. In the album he reinterprets some well-known Christmas songs. I think I will discover more of his work over 2021 hopefully. For those on-line, I have given you a link to a YouTube piece.

O bryd i’w gilydd, dwi’n darganfod cerddor rwy’n ei hoffi. Rwyf wedi darganfod pianydd o’r enw Chilly Gonzales (nid ei enw go iawn mae’n debyg), a nawr ei albwm newydd, A very Chilly Christmas. Yn yr albwm mae’n ail-ddehongli rhai caneuon Nadolig adnabyddus. Rwy’n credu y byddaf yn darganfod mwy o’i waith dros 2021 gobeithio. I’r rhai ar-lein, rwyf wedi rhoi dolen i chi i ddarn YouTube.

His reinterpretation comes because he chooses to use the minor key. It changes how we listen and appreciate the music. Sometimes things need to be different for us to understand something differently.

Daw ei ailddehongliad oherwydd ei fod yn dewis defnyddio’r mân allwedd. Mae’n newid sut rydyn ni’n gwrando ac yn gwerthfawrogi’r gerddoriaeth. Weithiau mae angen i bethau fod yn wahanol i ni ddeall rhywbeth yn wahanol.

I guess that the thing with Christmas is that we know the story very well indeed. Our understanding of that story is overlaid with our memories. As I retrieved the family Christmas decorations box, I came across (as I do each year) a photograph of my now 19-year-old boy wearing his innkeeper’s outfit. Somewhere on my phone is a video of my niece dancing with Jennifer during a visit close to Christmas. Who cannot be moved by such images, even people like me who pretend to model themselves on Ebenezer Scrooge? Christmas though sometimes loses the capacity to surprise us. We know the story, but do not very often let it come to the centre of our attention.

Dw i’n dyfalu mai’r peth gyda’r Nadolig yw ein bod ni’n gwybod y stori yn dda iawn yn wir. Mae ein dealltwriaeth o’r stori honno wedi’i gorchuddio â’n hatgofion. Wrth imi adfer blwch addurniadau Nadolig y teulu, deuthum ar draws (fel yr wyf yn ei wneud bob blwyddyn) ffotograff o fy machgen 19 oed bellach yn gwisgo gwisg ei dafarnwr. Rhywle ar fy ffôn mae fideo o fy nith yn dawnsio gyda Jennifer yn ystod ymweliad yn agos at y Nadolig. Pwy na all delweddau o’r fath eu symud, hyd yn oed pobl fel fi sy’n esgus modelu eu hunain ar Ebenezer Scrooge? Mae’r Nadolig er weithiau’n colli’r gallu i’n synnu. Rydyn ni’n gwybod y stori, ond nid ydyn ni’n aml yn gadael iddi ddod i ganol ein sylw.

The Christmas story becomes memories of children wearing tinsel and more and more creative ways of primary schools telling it in their plays rather than the story of God stepping into the world in the form of a baby. ‘God contracted to a span. Incomprehensibly made man’ penned Charles Wesley in his well know hymn.

Daw stori’r Nadolig yn atgofion am blant yn gwisgo tinsel a ffyrdd mwy a mwy creadigol o ysgolion cynradd yn ei hadrodd yn eu dramâu yn hytrach na stori Duw yn camu i’r byd ar ffurf babi. ‘God contracted to a span. Incomprehensibly made man’ ysgrifennod Charles Wesley yn ei emyn adnabyddus.

The birth/arrival of any child into the life of a family causes great disturbance. Disturbance and delight. Mary and Joseph’s world would have been turned upside down. With the briefest of details, the gospel writers, Luke, and Matthew, tell of how the news was received by those working as well as those in the corridors of power. Shepherds rushed to worship, and Herod and his advisors wondered how the birth would affect them.

Mae genedigaeth / dyfodiad unrhyw blentyn i fywyd teulu yn achosi aflonyddwch mawr. Aflonyddwch a hyfrydwch. Byddai byd Mary a Joseph wedi cael ei droi wyneb i waered. Gyda’r byrraf o fanylion, mae ysgrifenwyr yr efengyl, Luc, a Mathew, yn dweud sut y derbyniwyd y newyddion gan y rhai sy’n gweithio yn ogystal â’r rhai yng nghoridorau pŵer. Rhuthrodd bugeiliaid i addoli, ac roedd Herod a’i gynghorwyr yn meddwl tybed sut y byddai’r enedigaeth yn effeithio arnyn nhw.

Christmas is a story that calls for change. That change starts with us as individuals. It also challenges society. The song that Mary sang when she met one of his closest family members spoke of the transformation of the world (Luke 1:46-55). Her words deserve special study. I expect at times we find the words of this teenager from Nazareth uncomfortable.

Mae’r Nadolig yn stori sy’n galw am newid. Mae’r newid hwnnw’n dechrau gyda ni fel unigolion. Mae hefyd yn herio cymdeithas. Soniodd y gân a ganodd Mary pan gyfarfu ag un o aelodau agosaf ei theulu am drawsnewidiad y byd (Luc 1: 46-55). Mae ei geiriau’n haeddu astudiaeth arbennig. Rwy’n disgwyl ar adegau y bydd geiriau’r arddegau hwn o Nasareth yn anghyfforddus.

This Christmas has been stripped bare of many things. It gives us opportunity to see and hear things differently.

Nadolig Llawen | Happy Christmas to you. May you know the peace of God that thoroughly disturbs.

Mae’r Nadolig hwn wedi cael ei dynnu’n noeth o lawer o bethau. Mae’n rhoi cyfle i ni weld a chlywed pethau’n wahanol.

Nadolig Llawen | Merry Christmas i chi. Boed i chi wybod heddwch Duw sy’n tarfu’n drwyadl.

Posted in Uncategorized | Tagged , | Leave a comment

Ceidwad y Breuddwydion (my first attempt to write a story in Welsh)

Posted on August 25, 2020 by 1urcher

I took part in a creative writng course during the early part of the lockdown. It was led by Mared Lewis. It was in Welsh, so this is my first Welsh story

You can find out more here: https://www.llenyddiaethcymru.org/ein-prosiectau/lwcommissions/mared-lewis/dysgwyr-covid/

Ar ymyl yr ystafell roedd cadair freichiau. Roedd wedi mwynhau dyddiau gwell. Yn y gadair eisteddai hen ddyn. Roedd y sbectol smudged yn clwydo ar ymyl ei drwyn. Roedd ei lygaid yn frown dwfn. Roedd gan ei wyneb lawer o linellau, creithiau o lawenydd a phoen. Ochneidiodd Gwynn wrth iddo sefyll i fyny. Roedd yn anodd symud nawr heb boen. Symudodd i wneud paned. Roedd gwên fach. Cofiodd Gwyn. Roedd ganddo boced hud o hyd.

Trodd Gwynn y tap ymlaen yn araf. Roedd y dŵr wedi dripio i’r tegell. Mae’r tapau’n wyrdd rhydlyd.

llusgodd Gwynn ei hunain ar draws i roi’r tegell ymlaen, gan fflicio’r switsh yn ofalus. Gwnaeth Gwynn bopeth yn ofalus. Roedd yn rhaid iddo.

Roedd y gegin wedi gweld dyddiau gwell. Roedd y ffenestr wedi cracio. Yn y bore, gwelodd Gwyn olau’r haul yn cyffwrdd â’r crac, a’r golau’n dawnsio. Roedd y ffenestr wedi cracio o hyd. Roedd y bwrdd yn llychlyd. Ni eisteddodd neb arno mwyach.

Roedd yn well ganddo fwyta o flaen y teledu, yn eistedd yn y gadair freichiau flinedig.

Roedd angen paentio’r gegin, meddyliodd Gwynn. Yn sydyn dywedodd yn uchel, ‘mae angen ail-baentio’r tŷ’. Roedd wedi synnu at sŵn ei lais. Prin y clywodd ei hun erioed. Nid oedd unrhyw un i siarad ag ef, dim ond yn ei freuddwydion.

Ef oedd ceidwad y breuddwydion.

Mae’n agor y cwpwrdd, yn ofalus. Gwelodd ei lygaid y ffotograffau ar du mewn y cwpwrdd. Goleuwyd ei wyneb â gwên, yn fyr. Roedd y lluniau wedi blino. Roedden nhw’n hen. ‘Fel fi!’, Ochneidiodd Gwynn.

Diffoddodd y tegell wrth i Gwynn gipio’r mwg o’r cwpwrdd. Roedd y mwg wedi gweld dyddiau gwell. Fel y ffenestr, roedd crac ynddo. Enw’r mwg oedd ‘Brawd’. Nid oedd golau haul i ddawnsio gyda’r crac hwn, dim ond ei atgofion.

Aeth Gwynn â’i goffi drwodd i’r ystafell fyw ac eistedd yn ei gadair. Wrth ymyl y gadair roedd bwrdd. Ar y bwrdd roedd ei ffôn. Ni ganodd erioed, ac ni ddefnyddiodd ef erioed. Nid oedd yn siŵr a allai gofio’r rhif. Roedd llyfrau ar y bwrdd hefyd, ac albwm o luniau, na edrychodd arno erioed.

Roedd Gwyn yn gwisgo’r un siwmper siarcol â ddoe, crys-t coch a throwsus du. Roedd poced ei drowsus yn felyn. Roedd poced felen ar bob un o’i drowsusau.

Cyrhaeddodd am yr albwm a’i agor. Roedd pob un o’r ffotograffau mewn du a gwyn. Roedd rhai o plentyndod, eraill o weithgareddau pan oedd y bachgen yn ifanc. Wrth i Gwyn fflicio hyd y diwedd, gorffwysodd ei lygaid ar lun o ferch. Sibrydodd ‘Mair Ann’. Caeodd y llyfr a’i roi i lawr. Meddyliodd ‘Mair Ann’ Gwynn wrtho’i hun. Roedd y cyfan mor bell yn ôl. Roedd y ffotograff yn unlliw, ond mae ei atgofion yn fyw. Roedd hi’n gwisgo ffrog siarcol. Roedd y ffrog wedi gweld dyddiau gwell. Ar y ffrog roedd poced felen.

Safodd Gwynn ar ei draed a theimlo’n ofalus am ei boced felen. Gwnaeth Gwynn bopeth yn ofalus. Roedd yn rhaid iddo.

Yn araf dadsyniodd Gwynn ei boced hud. Wrth iddo agor y boced, dechreuodd yr ystafell yr eisteddodd ynddi ddiflannu.

Act Dau

Eisteddodd Gwynn yn ei gadair freichiau gytew yng nghornel yr ystafell. Wrth ymyl y gadair roedd bwrdd. Ar y bwrdd roedd ffôn, pentwr o lyfrau, a ffotograff mewn ffrâm felen newydd. yn y ffotograff roedd dau ffigur mewn golwg glir: hen ddyn â’r hyn a allai fod yn wyres iddo, ond nid yn wir. Roedd Gwynn a Mair Ann wedi bod yn yr ysgol gyda’i gilydd. Roedd un wedi heneiddio, nid oedd y llall wedi gwneud hynny. Roedd y ddau ohonyn nhw’n gwisgo dillad lliw siarcol, ac roedd gan bob un boced felen. Roedd yn dri mis ers i’r llun gael ei dynnu.

Agorodd Gwynn ei lygaid ac addasu i’r ystafell felen y safai ynddi. Yn araf, edrychodd o amgylch yr ystafell. Gwnaeth Gwynn bopeth yn araf nawr – yn araf ac yn ofalus. Symudodd y llenni gwyrdd ychydig gyda’r awel dyner. Allan o gornel ei lygad, gallai Gwynn weld crac ar y ffenestr. Wrth iddo weld yr haul yn dawnsio yng adlewyrchiad y ffenestr, siaradodd llais ysgafn ag ef: ‘Croeso! Ceidwad breuddwydion! ’Nid oedd Gwynn wedi clywed y disgrifiad hwnnw mewn amser mor hir.

Nid oedd angen iddo droi o gwmpas i wybod pwy oedd yn siarad. Dros y degawdau lawer ers eu cyfarfod diwethaf, roedd atgofion Gwynn wedi cael y llais dro ar ôl tro. Roedd yn llais cyfeillgarwch, caredigrwydd, a hyfrydwch. ‘Helo Gwynn, fy hen ffrind’. Nid oedd yr hen ddyn yn gwybod a ddylid troi rownd ai peidio. Roedd yn amser mor hir ers iddynt ffarwelio â’i gilydd. Roedd yn gwybod ei fod wedi newid. Roedd yn hŷn. ‘Rwy’n hynafol’, ochneidiodd Gwynn wrtho’i hun. Wedi’i rewi i’r fan a’r lle, ni ellid ffurfio geiriau wrth i galeidosgop o anturiaethau orlifo ei atgofion gan wrthdaro â’r gobeithion a’r dyheadau a oedd ganddynt ar gyfer y dyfodol. Sibrydodd ‘Helo;, a ydw i yn ôl?’

Yno o’i flaen safai Mair Ann. Gwenodd hi. Gwenodd. Nid oedd hi wedi newid, roedd wedi heneiddio. Roedd Gwynn yn gwybod y gallai nawr gyfrif yr holl flew ar ei ben, ond roedd Mair Ann yr un peth yn union. Nid oedd hi wedi gweld dyddiau gwell. ‘Beth ddigwyddodd i chi?’ Gofynnodd hi. Roedd distawrwydd. Roedd bron yn ddiddiwedd. ‘Gadewais i fy mreuddwydion dyfu’, atebodd Gwynn yn isel. Roeddent wedi bod yn ffrindiau yn yr ysgol. Ef oedd cadw breuddwydion a hi oedd gwneuthurwr cof. Nid oeddent wedi gweld ei gilydd ers y diwrnod hwnnw amser maith yn ôl.

Nid oedd wedi bod yn anhapus, meddyliodd Gwynn wrtho’i hun. Roedd wedi treulio ei oes fel athro, yn helpu eraill i gyflawni eu breuddwydion. Yn y blwch ar ei silff, roedd ganddo nifer o lythyrau yn dweud diolch. ‘Ydych chi am fod yn ôl?’, Gofynnodd hi, gan dorri ar draws ei feddyliau. Ar gynifer o ddyddiau, ni fyddai unrhyw betruster wedi bod. Edrychodd, a gwenodd yn drist a dechreuodd y waliau melyn ddawnsio o’r golwg.

Gwnaeth Gwyn panad o de i’w hun. Ar y mwg oedd y gair, ‘ewythr’. Eisteddodd yn y gegin. Penderfynodd ysgrifennu at ei deulu. Fe geisiodd yn galed i gadw mewn cysylltiad, ond weithiau roedd y tristwch a deimlai yn annioddefol.

Canodd cloch y ddrws. Roedd sŵn Calon Lan yn llenwi’r tŷ. Ni ddaeth neb erioed. Baglodd at y drws, a’i agor, gwelodd ddynes oedrannus. Gwenodd hi. Roedd hi’n gwisgo ffrog siarcol gyda phoced felen wedi’i phwytho â llaw. ‘Rwy’n ôl’, meddai, a

dechreuodd Gwynn wylo.

Act Tri

Bob bore, roedd o’n cerdded i’r ysgol, gan gau giât yr ardd y tu ôl iddo yn ofalus rhag ofn i’r gath ddilyn. I lawr y lôn, a thros y bont reilffordd. Roedd Gwynn yn cofio’r teithiau cerdded unig i’r ysgol bob bore, wedi’u gwisgo yn ei wisg ysgol siarcol gyda’r boced felen.

Roedd yr ysgol a oedd yn eistedd wrth droed y bryn wedi’i gwneud allan o’r hyn a oedd yn edrych fel llechen ddu. Roedd y grisiau yn llwm, ac ni fyddai Gwynn byth yn breuddwydio am fynd i fyny.

Un bore, wrth iddo gau’r giât yn ofalus y tu ôl iddo, clywodd lais. Gwnaeth Gwynn bopeth yn ofalus. Gwenodd Gwynn wrtho’i hun wrth iddo gofio. ‘Helo’ wedi meddai llais merch, ‘Myfi yw Mair Ann’. Roedd hi’n gwisgo ffrog siarcol gyda phoced felen. Nid oedd angen gofyn i ble roedd hi’n mynd, ac nid oedd Gwynn yn gofyn o ble roedd hi wedi dod. Fe wnaethant gerdded gyda’i gilydd mewn distawrwydd i’r ysgol ac yn ôl. Nid oedd gan Gwynn unrhyw beth i’w ddweud fel arfer.

Digwyddodd hyn am dair neu bedair blynedd. Tua diwedd eu hamser yn yr ysgol, gofynnodd Mair Ann yn sydyn i Gwynn, ‘a ydych chi byth yn pendroni beth fyddech chi’n ei ddarganfod pe byddech chi’n mynd i fyny’r grisiau?’. Ni feddyliodd Gwynn erioed amdano. Dywedwyd wrtho am beidio â mynd i fyny, a pheidiwch byth â meddwl tybed a ddylai wneud hynny.

Roedd rhywbeth am Mair Ann a barodd i Gwynn wneud pethau na fyddai fel rheol yn eu gwneud. Efallai y byddwch bron yn dweud iddi wneud iddo fyw ei freuddwydion. Ar ddiwrnod olaf ond un yr ysgol, gan fod y diwrnod bron â dod i ben, dechreuodd y ddau ohonyn nhw ddringo’r grisiau. Ar ben y set gyntaf o risiau, roedd tri drws. Roedd dau ohonyn nhw ar gau, ac un ychydig yn agored. Ni allai Gwynn gredu’r hyn yr oedd yn ei wneud, wrth iddo wthio wrth y drws. O amgylch yr ystafell, roedd cypyrddau ar y wal, pob un o liw siarcol, gyda label melyn arnyn nhw. Roedd enw ar bob label. Yn fuan daeth llygaid Gwynn o hyd i’r cwpwrdd gyda’i enw arno. Yn araf ac yn ofalus, agorodd y cwpwrdd. Y tu mewn roedd label melyn, gyda siarcol yn llythrennu arno. ‘ceidwad y breuddwydion’. Gosododd Gwynn y label yn ei law, ei fys yn olrhain y geiriau. Safodd Mair Ann a Gwynn mewn distawrwydd. Clywsant ôl troed yn dod i lawr y grisiau, a dechreuodd y drws agor.

Roedd Gwynn yn meddwl tybed beth fydden nhw’n ei ddweud. Cymerodd Mair Ann ei law, a dechreuodd yr ystafell yr oeddent yn sefyll ynddi ddiflannu.

Roedd Gwynn yn ôl yn ei gadair freichiau. Wrth ei ymyl roedd bwrdd. Ar y bwrdd wrth ymyl y ffôn, nad oedd byth yn canu, roedd llyfrau, yr hen label o’r cwpwrdd, ac albymau ffotograffau.

Roedd y label wedi gweld dyddiau gwell, ond prin y cyffyrddwyd â’r albymau. Ynddyn nhw roedd ffotograffau o Gwynn a’i frawd iau, Owain, a Gwynn gyda’i nai, Jacob. Nid oedd Gwynn yn gwybod ble roedden nhw nawr.

Roedden nhw wedi cwympo allan oherwydd eu breuddwydion. Roedd Gwynn yn aml yn meddwl tybed beth fyddai’n digwydd pe bai’n rhoi ffotograff yn ei boced hud. Clywodd Gwynn Mair Ann yn y gegin, a meddwl tybed ‘beth petai. ‘Dim defnydd’, ochneidiodd Gwynn. Y cwestiwn a ofynnodd bob amser yw beth fyddent wedi’i ddarganfod pe bai wedi aros nes i’r drws agor yn lle cymryd llaw Mair Ann.

Ar y foment honno, canodd y ffôn. Edrychodd Gwynn arno a rhoi ei law yn ei boced a dechreuodd yr ystafell ddiflannu.

Biog

Mae Kevin Ellis yn wreiddiol o Sheffield. Mae o’n falch iawn o’i wreiddiau yn Swydd Efrog. Mae Kevin yn Ficer ar Ynys Môn ac mae wedi bod wrth ei fodd yn dysgu Cymraeg. Mae Kevin wedi mwynhau’r profiad o ysgrifennu’n greadigol yn Gymraeg. Fel y gallwch weld, mae gan Kevin ddychymyg byw!

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | Leave a comment