Mae’r darn o Actau’r Apostolion yn ddeinamig, yn ffrwydrol ac yn ysgogi. Mae’n ein hatgoffa o amser pan gymerwyd yr eglwys allan o’i ardal gysur.
Roedd Pedr yr Apostol, gyda’i frawd, Andreas wedi dilyn Iesu. Roedden nhw wedi gwylio ei weinidogaeth yn datblygu. Roedd Pedr wedi datgan mai Iesu oedd y Meseia Iddewig. Roedd Iesu wedi herio ei ffrindiau ynglŷn â beth oedd y Meseia i fod. Gwahoddodd Iesu ei ffrindiau i ddysgu ac ailddysgu llawer o bethau.
Ni ddaeth hyn i ben ar ôl yr atgyfodiad. Arhosodd Iesu gyda’i ffrindiau yn eu dysgu tan yr esgyniad. Ar ôl Dydd y Pentecost, roedd y disgyblion yn parhau i ddysgu. Dysgodd Ysbryd Iesu, yr Ysbryd Glân, lawer o bethau iddynt.
Yn y darn hwn, mae ffrindiau Pedr yn ei holi. Roedd Pedr wedi bod i gartref y Cenhedl Ddynion. Roedd wedi siarad â nhw am Iesu. Yr oedd yr Ysbryd wedi eu bedyddio hwynt, ac yr oedd Pedr wedi gwneud hynny hefyd.
Mae Peter yn esbonio’n fanwl beth oedd wedi digwydd. Roedd angen i’r eglwys ddysgu pethau newydd. Roedd angen iddyn nhw ddysgu bod Iesu i bawb. Roedd Duw i bawb. Mewn gwirionedd, nid oedd hyn yn newydd. Fe’i pupurir trwy’r ysgrythurau sanctaidd. Dim ond weithiau rydyn ni’n anghofio’r pethau mae Duw yn eu dysgu.
Weithiau, dwi’n meddwl bod yr Eglwys wedi anghofio sut i ddysgu pethau newydd – nid yr eglwys yma ym Mryncroes. Cymerais i Briodas ddoe yn Nefyn. Roedd yn Gymraeg. Rwy’n meddwl bod y cwpl yn briod. 🙂
Mae geiriau’r gwasanaeth priodas yn ffurfiol iawn. Nid yw rhai ohonynt yn cael eu defnyddio mewn unrhyw gyd-destun arall. Bedair blynedd yn ôl, ni fyddwn wedi gallu ei wneud. Rwyf wedi bod ar daith ddysgu.
I siarad yn Gymraeg, mae angen i mi ddad-ddysgu rhai pethau. Dyma un enghraifft. Prydferthwch y Gymraeg yw ei bod yn ffonetig. Mae hyn yn rhywbeth y mae dysgwyr yn ei ddweud droeon. Mewn gwirionedd nid yw’n helpu i gael gwybod hyn yn unig. Mae angen i ddysgwr wybod sut mae llythrennau a geiriau Cymraeg yn swnio. Os dywedwch wrthyf, fel Sais, fod y Gymraeg yn ffonetig, yna’r cyfan a wnaf yw darllen y geiriau Cymraeg yn ffonetig yn Saesneg. Gallwch chi fy nghlywed i’n dal i wneud weithiau pan fydda i’n ddiamynedd gyda fi fy hun.
Er mwyn cyfathrebu’n iawn yn Gymraeg, mae angen i mi wisgo fy sbectolau Cymraeg. Hebddynt, ni fyddaf yn tyfu yn fy nysgu.
Pa mor aml rydyn ni’n Gristnogion angen gwisgo ein sbectol siâp Iesu er mwyn dysgu ac ailddysgu beth mae’n ei olygu i fod yn Gristion?
Ar un olwg, mae DNA yr hyn y mae’n ei olygu i fod yn ddilynwr i Iesu yn parhau’n gyson ar hyd y canrifoedd.
Roedd y rhai oedd yn addoli yn y rhan hon o Gymru sawl canrif yn ôl yn wynebu’r un her o eiddo Iesu. ‘Carwch eich gilydd – ac oherwydd eich bod yn caru eich gilydd, bydd pobl yn gwybod eich bod yn ffrindiau i mi’.
Er bod DNA yr hyn y mae’n ei olygu i fod yn ffrind i Iesu yn aros yr un fath, mae pob tro yn wahanol. Es i fewn i Eglwys Botwnnog wythnos yma gyda rhai o fyfyrwyr TGAU Ysgol Botwnnog. Cawsom amser hyfryd. Nid oedd rhai o’r myfyrwyr erioed wedi cyfarfod â rhywun oedd yn credu yn Iesu o’r blaen. Roeddwn yn synnu. Mae’r ffenestr liw yn yr eglwys honno’n hyfryd. Gofynnodd un myfyriwr pwy oedd y person yn y canol. Iesu ar y groes ydyw. Cefais sioc. Fodd bynnag, ni ddylwn i fod wedi bod. Mae llai a llai o bobl yn gwybod stori Iesu heddiw nag o’r blaen.
Rwy’n siarad llawer am efengylu – hynny yw ‘rhannu ein ffydd’ neu ‘dweud wrth bobl am Iesu’. Pam? Mae hynny’n syml, mae Iesu wedi newid fy mywyd. Byddech yn disgwyl i offeiriad ddweud hynny. Iesu yn newid bywyd. Pawb a ddaw ato.
Her Iesu i’w ffrindiau oedd caru ei gilydd. Neu i’w roi mewn ffordd arall, her Iesu oedd byw bywyd yn wahanol – bod yn wahanol a gwneud gwahaniaeth.
I Pedr a’i ffrindiau roedd hyn yn golygu derbyn pobl nad oedden nhw wedi’u derbyn o’r blaen. Dychmygwch Pedr yn dod yn ffrindiau gyda Matthew. Mae’n debyg mai Matthew oedd casglwr trethi Peter!
Ni ddaeth Pedr at Iesu ac yna gwneud popeth yn iawn.
Pan dwi’n dysgu rhywbeth newydd yn Gymraeg. Rhaid i mi ddysgu’r pethau sylfaenol. Defnyddiwch ef, yna ewch yn ôl at y theori, ymarferwch eto nes weithiau (yn y pen draw ar ôl cyfnod hir o amser) y daw’n naturiol. Weithiau, rydyn ni fel Cristnogion yn dewis rhoi’r gorau i ddysgu. Mae hynny’n ddealladwy ond nid dyma’r ffordd orau. Dysgodd dilynwyr a ffrindiau Iesu o fod gydag ef.
Mae’n rhaid i ni greu cyfleoedd i fod gyda Iesu Grist
Trwy weddi
Trwy ddarllen y Beibl
Mae Archesgob Caergaint yn arwain menter weddi o Ddydd y Dyrchafael hyd Ddydd y Pentecost o’r enw ‘Deled Dy Deyrnas’. Mae’n annog Cristnogion i weddïo dros eu ffrindiau a’u cymunedau. Rwyf wedi dylunio’r daflen hon i wneud yn union hynny. Bob dydd rwy’n gofyn i bob person yn un o’n heglwysi i stopio a gweddïo am hanner dydd.
Bydd amser i weddïo gyda’ch gilydd, ond hefyd bob dydd i weddïo lle rydych chi.
Mae gweddi yn ein newid ni. Pan oedd fy nhad yn marw; gweddiodd fy mrawd a minnau y byddai iddo wella. Ni wnaeth. Gweddïodd fy nhad y byddai ei feibion bob amser yno i’w gilydd. Mae hynny wedi digwydd. Yn fwy na hynny, pan fyddaf yn gweddïo dros bobl a sefyllfaoedd, mae fy agwedd yn newid.
Tybed faint yr ydym am newid. Cymerwch eiliad yr wythnos hon i feddwl am hynny.
Ble mae Duw yn ein galw ni fel eglwysi ym Mro Madryn? Beth yw eich barn chi?
Rwyf am i ni feddwl gyda’n gilydd yn ystod yr wythnosau nesaf
Ein bywyd gweddi
Ein gwahoddiad
Ein croeso
Sut ydyn ni’n gweddïo gyda’n gilydd?
Pwy rydyn ni’n eu gwahodd?
Sut le yw ein croeso?
Rwy’n gobeithio ac yn gweddïo ei fod yn sgwrs yr ydych am fod yn rhan ohoni. Gweddïwn.
lurchersontheedge 